Sjúkdómur sem hægt er að meðhöndla
Fíknsjúkdómur er margþættur sjúkdómur sem hægt er að meðhöndla. Meðferðin byggir á læknisfræðilegu mati og greiningu, afeitrun undir handleiðslu fagfólks, lyfjameðferð þegar þörf krefur og einstaklingshæfðri sálfélagslegri meðferð.
Litið er á fíkn sem sjúkdóm sem hefur áhrif á líkamlega heilsu, geðheilsu og félagslega stöðu, og meðferðin tekur mið af öllum þessum þáttum. Skimað er fyrir smitsjúkdómum, beitt er sérhæfðri viðtalstækni eftir þörfum og daglega er boðið upp á fræðslu og hópmeðferðir sem eru kynja- og aldursskiptar.
Lögð er rík áhersla á eftirfylgd og að einstaklingar fái þau úrræði sem henta þeirra stöðu og þörfum best.
Afeitrun og greining
Við komu metur læknir meðferðarþörf hvers sjúklings. Flestir eru annaðhvort undir áhrifum vímuefna eða í fráhvörfum þegar þeir koma til meðferðar. Fráhvarfsmeðferð er sinnt af læknum og hjúkrunarfræðingum.
Á sérstökum sjúkragangi, Gátinni á Vogi, eru sjúkrarúm ætluð veikustu sjúklingunum. Þar eru hjúkrunarfræðingar, sjúkraliðar og meðferðaraðilar til staðar allan sólarhringinn. Læknir er einnig á vakt á sjúkrahúsinu alla daga vikunnar og á bakvakt á kvöldin og á næturnar.
Sálfélagsleg meðferð
Sálfélagsleg meðferð hefst samhliða fráhvarfsmeðferð og miðar að bata án vímuefna. Hún felur meðal annars í sér:
- fræðslu um fíknsjúkdóminn
- hópmeðferð sem styður við innsæi og skilning
- einstaklingsmiðuð verkefni sem styrkja grunn að breyttum lífsstíl
Áhugahvetjandi samtöl eru nýtt til að styðja sjúklinga í að ná sínum meðferðarmarkmiðum.
Þverfaglegt teymi
Að meðferðinni kemur þverfaglegt teymi fagfólks. Þar starfa meðal annars:
- áfengis- og vímuefnaráðgjafar
- félagsráðgjafar
- sálfræðingar
- læknar
- hjúkrunarfræðingar
- sjúkraliðar
Teymið metur meðferðarþörf og aðstæður hvers einstaklings í viðtölum og hópmeðferð. Einnig er lagt mat á sálræna stöðu, líkamlega heilsu og félagslegar aðstæður, og unnið með leiðir sem styðja bata. Læknar meta þörf fyrir lyfjameðferð vegna fráhvarfa og annarra líkamlegra eða geðrænna kvilla, en hjúkrunarfræðingar og sjúkraliðar sinna aðhlynningu eftir þörfum.
Einstaklingshæfð meðferðaráætlun
Meðferðaráætlun er unnin í samvinnu við sjúklinginn og tekur mið af kyni, aldri, félagslegum aðstæðum, líkamlegri heilsu og sálrænum þörfum.
Sálfélagsleg meðferð fer fram í kynjaskiptum hópum til að skapa öryggi, næði og rými til að ræða viðkvæm mál. Slíkt fyrirkomulag getur einnig styrkt félagsleg tengsl innan hópanna.
Allir meðferðarhópar eru kynjaskiptir. Sameiginleg rými, svo sem fyrirlestrasalur og matsalur, eru einnig skipulögð með það í huga.
Gangur meðferðar
Teymið fylgist náið með framförum hvers og eins. Í upphafi er mikil áhersla á hjúkrun, mat á fráhvarfseinkennum og heilsufari almennt. Læknar ræða daglega við sjúklinga og um leið og einstaklingur hefur heilsu og getu til tekur hann þátt í sálfélagslegri meðferð.
Meðferðarúrræði sem hefjast á Vogi
Á Vogi geta meðal annars hafist eftirfarandi meðferðarúrræði:
- Kvennameðferð
- Karlameðferð
- Ungmennameðferð
- Meðferð fyrir endurkomumenn
- Meðferð fyrir karlmenn 55 ára og eldri
- Viðhaldsmeðferð fyrir ópíóíðafíkn (morfínskyld lyf)
- Meðferð fyrir langt gengna á meðferðarheimili á Viðarhöfða (Vin)
- Inniliggjandi langtímameðferð
- Göngudeildarmeðferð
Eftirfylgd
Markmið fíknimeðferðar hjá SÁÁ er ekki aðeins að hjálpa fólki að ná bata, heldur einnig að styðja það í að viðhalda bata og byggja upp nýtt og betra líf.
Við útskrift ræða fagaðilar við hvern einstakling um hvernig best sé að styðja áframhaldandi bata. Ef fyrir hendi eru vandamál sem kunna að vera hindrun í daglegu lífi er leitast við að finna leiðir til að takast á við þau í sameiningu.
Eftir útskrift er áfram boðið upp á stuðning næstu sex mánuði, meðal annars með vikulegum stuðningshópum á göngudeild.
Reynslan sýnir að það sem helst styður við varanlegan bata er meðal annars:
- stuðningshópar undir leiðsögn fagfólks
- jafningjastuðningur, til dæmis á AA, GA eða NA-fundum
- sjálfsrækt og uppbygging á ýmsan hátt